Het oude Stokhorst en Engbert Jannink (1836-1911)

Deze maand werd het Archief Twentse Textielfamilies verrijkt met een unieke en zeer uitgebreide collectie glasdia’s. Het fotomateriaal werd geschonken door de erven Ir. A.B. Jannink (1911-2006) en werd gedigitaliseerd door de heer Jan Harm Jordaan. De honderden foto’s beslaan grotendeels de periode 1895-1925. Terugkerende onderwerpen zijn onder meer voetbal, cricket, reizen en de jacht, maar bovenal zijn veel familiekiekjes door het echtpaar G. Jannink-van Heek genomen op hun buiten, het Stokhorst. In 1913 lieten zij de toenmalige villa vervangen door het thans nog bestaande landhuis.

De Stroinks op het Stokhorst

Heden overleed in den ouderdom van 15 jaren, onze innig geliefde jongste Dochter Enna Hermina, diep betreurd door ons en onze Kinderen.

J. Stroink Hz., J.A. Stroink, Wennink

Stokhorst bij Enschede, 2 Junij 1862”

Enschede lag op dat moment in puin. Een allesverslindende stadsbrand verwoestte een maand eerder driekwart van de gebouwen in de stad. Ook het woonhuis van de familie Stroink aan de Langestraat ging in vlammen op. Fabrikant Jan Stroink Hzn (1803-1888) bewoonde met zijn gezin het huis ‘De Kroone’, dat sinds 1782 door de Stroinks werd bewoond. Ook het naastgelegen kantoor van de firma J. Stroink & Zonen werd door de brand verwoest. Het echtpaar Stroink-Wennink kon gelukkig terecht op hun buitenverblijf Stokhorst in Lonneker.

‘Kort Jan’, zoals de fabrikant in familiekring werd genoemd, kocht in 1848 het buitengoed van een aangehuwde tante, de weduwe Hermina Wennink-Muest.i Zij had het boerderijtje ‘Stokhorst’ genoemd, naar de vroegere eigenaar en bewoner Jan Stokhorst. Oorspronkelijk stond het erf echter bekend als ‘de Bamplaatse’ en was het een zg. kottersplaatsje.ii Jan Stroink liet de boerderij op het Stokhorst in de jaren ’50 van de negentiende eeuw uitbreiden met een aanbouw; daar kon de familie Stroink voortaan de zomerse dagen doorbrengen.iii Na de stadsbrand werd het door de Stroinks tijdelijk permanent bewoond. In de tussentijd werd het woonhuis aan de Langestraat in alle statigheid herbouwd. In resp. 1887 en 1888 overleden resp. Johanna Aleida Stroink-Wennink en haar echtgenoot Jan Stroink. Dat jaar verloor de familie Stroink veel geld door het faillissement van de textielfirma Blijdenstein & Stroink. Daardoor moest het woonhuis aan de Langestraat door de kinderen worden verkocht en werd het vervolgens in gebruik genomen als Rooms-Katholieke pastorie. Ook het Stokhorst werd door de erven geveild. Op 13 september 1888 werd fabrikant Engbert Jannink (1836-1911) voor fl. 17.650,- de nieuwe eigenaar.iv

De Janninks op het Stokhorst

Engbert Jannink is na de aankoop van het zg. Stroinkshuis en de boerderij begonnen met het plannen te maken voor de aanleg van het park. Hij nam contact op met de bekende tuinarchitect D. Wattez, de ontwerper van het Volkspark te Enschede. Deze maakte een plan voor de tuinaanleg. Er was in dit plan plaats voor een nieuw te bouwen buitenhuis. Deze huisplaats werd opgehoogd met grond, die uit de vijvers werd gegraven.” (Memoires Bert Janninkv)

In 1899 werd de architect H. Reijgers in de arm genomen om een nieuwe villa te bouwen op het Stokhorst.vi Het buitenhuis werd door het echtpaar Bert en Jans Jannink-ter Kuile veel gebruikt in de zomermaanden. Ook vrienden en familieleden werden daar regelmatig ontvangen voor wandelingen, feesten en partijen. Na het overlijden van Bert Jannink in 1911 kwam het goed toe aan diens oudste zoon, Gerhard Jannink (1873-1938).

Gerhard Jannink was evenals zijn vader lid der fa. Gerh. Jannink & Zonen in Enschede. Hij was inmiddels getrouwd met C.F. ‘Tini’ van Heek (1875-1968) en vader van zes kinderen. Zij bewoonden een huis aan de Langestraat, waarvan de tuin grensde aan het Van Heekshuis. Zodoende konden de kinderen eenvoudig langs bij hun grootouders, het echtpaar G.J. van Heek-Meier. “Dat zijn gelukkige jaren geweest waaraan ik gaarne terugdenk”, aldus een van de kinderen. Desalniettemin begon het bij de ouders te kriebelen. Zij lieten door de bekende architect De Bazel een kapitaal landhuis ontwerpen voor op het Stokhorst. Dit werd in de jaren ’20 het nieuwe thuis voor de Janninks. “Het bood plaats voor velen en in later jaren, toen de kinderen hun weg in de wereld hadden gevonden, bleek het welhaast te groot te zijn”, aldus een van de kinderen.vii In 1968 overleed de weduwe Tini Jannink-van Heek op het Stokhorst en sindsdien heeft het een kantoorfunctie gekregen.

Het oude Stokhorst, in 1899 ontworpen door architect Reijgers, heeft nauwelijks veertien jaar bestaan. Vandaar dat er weinig afbeeldingen van bekend zijn. Gelukkig is bijgaande oude glasdia in de collectie Ir. A.B. Jannink bewaard gebleven. Op de voorgrond kinderen van het echtpaar Jannink-van Heek, die daar nog vele genoeglijke uren hebben doorgebracht in de vijver en op de tennisbaan.

  • Archief Twentse Textielfamilies, inv.nrs. 6203-6223)

iErfgoed Enschede, Notarieel Archief, toegangsnummer 7942, inventarisnummer 1075, akte 20, 27 juni 1848

iiErfgoed Enschede, Notarieel Archief, toegangsnummer 8732, inventarisnummer 1065, akte 17, 22 maart 1838

iiiKadaster

ivBert Jannink, “Geschiedenis van en aan het Stokhorst” (Archief Twentse Textielfamilies, inv.nr. 373)

vBert Jannink, “Geschiedenis van en aan het Stokhorst” (Archief Twentse Textielfamilies, inv.nr. 373)

viTubantia, 26 augustus 1899

viiBert Jannink, “Geschiedenis van en aan het Stokhorst” (Archief Twentse Textielfamilies, inv.nr. 373)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*